اساسا” ازمنظر بخش خصوصی هدف از اجرای یک طرح، تحصیل سود است، لذا این طرح می‏تواند به‏گونه‏ای جهت‏دهی شود که در راستای پوشش نیازهای فعلی (بازار بالفعل) یا آتی (بازار بالقوه ومحتمل) جامعه مورد بررسی باشد. به منظور تحقق یک طرح کسب وکار پارامترها وشاخص‏های عملکردی مهمی تاثیرگذار هستند، ذیلا” مهمترین این شاخص‏ها معرفی می‏گردند:
1- تکنولوژی و نحوه تامین دانش فنی طرح.
2- نهاده‏های سرمایه‏گذاری و مراکز تامین منابع مالی طرح.
3- مراکز مشتری وساختار فروش، توزیع وخدمات فروش طرح .
4- مناطق یا مکان بالقوه ایجاد طرح.
5- سازمان اجرا و بهره برداری طرح.
6- وضعیت رقبا و مشتریان در زنجیره عرضه طرح .
همانطور که پیشتر نیز اشاره شده هر طرحی در راستای تحقیق نیازهای جاری یا انتظارات آتی درنظر گرفته می‏شود، لذا به منظور کاهش ریسک و جذب سرمایه‏گذاران به منظور سرمایه‏گذاری موفقیت‏آمیز نیاز به ترسیم مسیر جریان، پیش از سرمایه‏گذاری می‏باشد که هریک از مراحل فوق را به‏دقت مطالعه و تجزیه و تحلیل نماید، در اینجاست که مطالعات پیش از سرمایه‏گذاری بسیار پررنگ شده و به کمک سرمایه‏گذاران خواهد رسید.
ب ) مراحل شکل‏گیری ایده تا محصول تجاری.
همانطور که پیشترنیز اشاره شد به منظور تحقق شاخص های عملکرد کاهش ریسک سرمایه گذاری ، بهینه سازی وکسب موفقیت درمراحل سرمایه گذاری و… درصورتی که محصول جزء صنایع پیشرفته باشد بایستی تمامی مراحل این چرخه طی شود درغیراینصورت بسته ضرورت ومفروضات طرح می توان از هرمرحله که دارای توجیه اقتصادی ، فنی ومالی است، چرخه را شروع نمود.نموارزیر چرخه مراحل شکل گیری ایده تا تجاری سازی را نشان می‏دهد:
نمودار2-1 شکل‏گیری ایده تا محصول
طی هریک از مراحل پنجگانه فوق منجر به تولید دانش فنی مطلوبی برای مجری خواهد شد، که می‏توان از نتایج آن‏ها در طرح‏های آتی یا حتی در فرآیندهای تجاری، فروش و خدمات پس از فروش در این راستا بهره جست. جدول زیر خلاصه‏ای از اهم اقدامات مراحل شکل‏گیری ایده تا تجارت‏سازی را نشان می‏دهد:
جدول2-1 خلاصه ی اهم اقدامات مراحل شکل گیری ایده تاتجارت سازی
ردیفمرحلهشرح اقدامات1طرح ایده•تعریف کلی محصول (کالا یا خدمات)
•چگونگی تحقق آن
•بررسی طرح های مشابه
•بررسی وضعیت بازار به صورت کلان2شبیه سازی •بررسی جزئیات بازار محصول
•توجیه پذیری تولید محصول
•بررسی قیمت تمام شده کلی محصول3تولید نمونه نیمه صنعتی•تولید یک یا چند عدد از محصول ازطریق فرآیند برون سپاری
•بررسی قابلیت تولید انبوه
•بررسی نیازمندی استانداردها
•بررسی قابلیت حمل وسایراقدامات طراحی
•بررسی اقتصادی ،فنی ومالی طرح مرحله بعدی4تولید نمونه های صنعتی (انبوه)•تدوین وضعیت برنامه بازار واستراتژی های آن
•طرح ریزی واستقرار استراتژی ها وبرنامه های آتی
•تدوین وضعیت مالی ، وضعیت مالی ومدیریت جریان نقدینگی5تجاری سازی•طرح ریزی برنامه ها واستراتژی ها ی بازاریابی
•طرح ریزی سازمان های فروش ،توزیع وخدمات پس از فروش
•طرح ریزی تسهیلات متناسب با این مرحله
•طرح ریزیی وسازماندهی مدیریت منابع ومصارف وساختارمالی

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

شایان ذکراست همانطور که از نمودار پیداست محصول یا ایده تجاری سازی شده پس از بهره برداری توسط مشتریان قابلیت سنجش و ارزیابی توسط آن‏ها به لحاظ عملکرد وانطباق با نیازها و انتظارات تعریفی را داراست و از طریق بازخوردهای مطروحه چرخه حاضر می‏تواند دوباره تکرار شده تا فرآیند بهبود مستمر را خلق ایده‏های نسل‏های جدید نیز شکل گیرد. همچنین گذر از هر مرحله و ورود به مرحله بعد نیاز به انجام فرآیند مطالعات سرمایه‏گذاری اقتصادی، فنی و مالی را می‏طلبد که عمق این مطالعات رفته رفته بسیار زیاد و عمیق شده و حداقل بایستی به تائید ذی‏نفعان (سهامدارن، مشتریان، تامین کنندگان منابع خارج از طرح و…) برسد.
2-2-8 جایگاه مطالعات سرمایه‏گذاری
چرخه مراحل هرپروژه سرمایه گذاری به سه بخش اساسی پیش سرمایه گذاری ، سرمایه گذاری و بهره برداری تجاری تقسیم می گردد،که هریک از مراحل مطروحه نیز دارای زیرفعالیت های مهمی می باشد . زمانی که یک سرمایه گذار ایده ای رابه منظور سرمایه گذاری مد نظر قرار می دهد، توجه به این چرخه می تواند مخاطرات سرمایه گذاری را کم وسرمایه گذاررادررسیدن به چشم انداز ، اهداف وماموریت ها ی خود نزدیک تر نماید . البته تمامی موضوعات مذکور بایستی درراستان اخذ یک سری استراتژی مطلوب که درمراحل سه گانه اصلی چرخه پروژه سرمایه گذاریست ، صورت گیرد. زمان اخذ اساسی ترین ، مهمترین وبنیادی ترین استراتژی های درمرحله پیش ازسرمایه گذاری پروژه می باشد که درقالب یکی از طرح های مطالعاتی فرصت ، امکان سنجی اولیه ونهایی یا طرح تجاری صورت می گیردوالبته به ترتیب هرچقدر درمطالعات مطروحه جلوتر رویم وبرروی آن ها دقیق تر شویم ، سبب کاهش ریسک مخاطرات مراحل جرخه عمرپروژه واطمینان واشتیاق بیشترسرمایه گذاران به سرمایه گذاری وموسسات مالی وبانکی به ارائه تسهیلات وغیره خواهد شد . (معاونت امورفنی سازمان مدیری ت وبرنامه ریزی کشور ، 1381)
بدلیل اهمیت موضوع به بررسی مراحل سرمایه گذاری پرداخته می شود:
Manual for the Preparation of Industrial FeasibilityStudies,UNIDO ,1991))
2-2-8-1 مرحله پیش سرمایه‏گذاری
مرحله پیش سرمایه گذاری شامل چند بخش اساسی ومهم بنیادین بشرح زیر می باشد: (دفترچه راهنمای یونیدو برای انجام مطالعات توجیه پذیری مقدماتی وتفضیلی طرح های صنعتی، 1994)
الف) مطالعات فرصت( .O.S ):
در این مرحله شناسایی موقعیت‏های سرمایه‏گذاری صورت می‏گیرد. شکل‏گیری ایده که عموماً در صنایع پیشرفته (H.T. (از طریق دانشگاه‏ها، ایده و طرح‏های جدید شکل می‏گیرد. بررسی مقدماتی و پذیرش اولیه طرح براساس معیارها و شاخص‏های کلان حوزه صنعت تحت بررسی صورت می‏گیرد .
ب) مطالعات امکان‏سنجی اولیه و نهایی (P.F.S. & F.S.) :
بطورکلی، عبارت است از تجزیه و تحلیل گزینه‏های پروژه و انتخاب اولیه پروژه و همچنین آماده سازی می‏باشد. بعبارت دیگر، چگونگی دانش فنی(K.H.) نحوه تولید محصول طراحی می‏گردد. در این مرحله بررسی مطالعات امکان‏سنجی دقیق از ابعاد اقتصادی(M.S.)، فنی (T.S.) و مالی(F.S.) انجام می‏شود. چنین بررسی و مطالعه‏ای، برای ایجاد یا توسعه هر واحد صنعتی، خدماتی، کشاورزی، معدنی و… مورد نیاز می‏باشد و بر این اساس دورنمای آتی طرح توسط مطالعات امکان‏سنجی بررسی می‏گردد. معمولاً تامین‏کنندگان منابع مالی براساس نتایج و شاخص‏های حاصل از این مطالعات، منابع مالی را به طرح های تخصیص میدهند. بعد از تایید گزارشات امکان سنجی تهیه شده توسط تامین کنندگان منابع مالی(ازقبیل بانک‏ها ، شرکت‏های سرمایه‏گذاری و…) قرارداده های مشارکت مدنی وغیره منعقد گردیده و سپس مرحله سرمایه‏گذاری پروژه شروع می‏شود.
ج) گزارش ارزیابی پروژه و تصمیمات سرمایه‏گذاری(A.R. & I.D.) :
ارزیابی پروژه براساس نتایج حاصل از مطالعات امکان‏سنجی و شاخص‏های مهم حاصل از بخش‏های مطالعات اقتصادی(ازقبیل سهم قابل حصول از بازار، وضعیت رقبا، دوره عمر محصول، دوره عمرتکنولوژی، روند تغییرات قیمتی محصول وتکنولوژی در بازار، تاثیرات ورود بهW.T.O برروی محصول و مدل تجاری کسب و کار، تجزیه و تحلیل نقاط قوت‏ها، ضعف‏ها و تحدیدها، توانمندی و تجارب سرمایه‏گذاران و سازمان اجرای پروژه و…)، مطالعات فنی( از قبیل مشخصات فنی محصول ، استراتژی موقعیت محصول و فرآیند، ماشین‏آلات، تجهیزات و ظرفیت طرح، سازمان دوران بهره برداری طرح، فضاها و ساختمان، تاسیسات، محل اجرای طرح، برنامه زمان‏بندی اجرای طرح، سازمان اجرای طرح و…) و مطالعات مالی(ازقبیل هزینه‏های سرمایه‏گذاری ثابت، قبل از بهره برداری، بهره برداری سالیانه، سرمایه درگردش، کل سرمایه‏گذاری طرح و تامین منابع مالی، تعیین برنامه‏های عملیاتی، هزینه‏های ثابت و متغیر بهره برداری، جریان نقدینگی کل طرح(C.F.)، جریان نقدینگی تنزیل شده کل سرمایه‏گذاری و سهامداران (D.C.F.)، آنالیز نقطه سربه سر (B.E.P.A)، صورت‏حساب سود و زیان، صورت حساب ترازنامه، نرخ بازگشت سرمایه(R.O.R)، نرخ بازده داخلی کل سرمایه گذاری(I.R.R.)، نرخ بازده داخلی سهامداران (I.R.R.E.)، دوره بازگشت سرمایه نرمال (N.P.P.)،دوره بازگشت پویا(D.P.P)، خالص ارزش فعلی طرح(N.P.V)، وغیره) صورت می‏گیرد و سرمایه‏گذاران نیز معمولاً براساس شاخص‏های مطروحه تصمیم خواهند گرفت.
د) مطالعات حمایتی – کاربردی (S.F.S.)
مطالعات حمایتی یا کاربردی نیز بخشی از مرحله آماده سازی پروژه بوده و معمولاً بطور جداگانه در تلفیق با مطالعه امکان‏سنجی اولیه یا نهایی، هر زمان که مناسب تشخیص داده شود، صورت می‏گیرد. همچنین انجام پروژه طی چندین مرحله، تشویق سرمایه‏گذاری را فراهم نموده و ارکان بهتری رابرای تصمیم‏گیری پروژه و اجرای آن بوسیله شفاف‏سازی بیشتر فرآیند بوجود می‏آورد.
2-2-8-2 مرحله سرمایه‏گذاری و بهره برداری تجاری
پس از مرحله پیش سرمایه‏گذاری، مرحله سرمایه‏گذاری پروژه شروع می‏شود. در هنگام ساخت و اجرای پروژه به مرور زمان ممکن است در اثر نوسانات نرخ ارز، تورم و… معادلات تعادلی هزینه و درآمد دچار تغییر شود و این موضوع سبب متوقف یا معلق ماندن پروژه گردد. لذا سرمایه‏گذار مایل خواهد بود، تا بررسی مجددی در ارتباط با مطالعات پروژه، در راستای تهیه طرح تجاری (B.P.) صورت گیرد و یا ممکن است بعضی از تعاریف و استعلام‏های پروژه بعد از آن که مطالعات پیش سرمایه‏گذاری صورت گرفته تبدیل به قرارداد گردد(معاونت امورفنی سازمان مدیریت وبرنامه ریزی کشور، 1381)
2-2-9 مطالعات فرصت
شناسائی فرصت‏های سرمایه‏گذاری نقطه شروع یک‏سری فعالیت‏های مرتبط با سرمایه‏گذاری می‏باشد. این شناسائی ممکن است. درنهایت آغازی برای تجهیز منابع سرمایه‏گذاری باشد. سرمایه‏گذاران بالقوه، خصوصی یا دولتی، ازکشورهای درحال توسعه و توسعه یافته علاقمند به دریافت اطلاعات درباره فرصت‏های سرمایه‏گذاری مناسب شناسایی شده می‏باشد. برای تولید این اطلاعات می‏بایستی خط‏مشی شرکتی و بخشی در رابطه با شناسایی پروژه سرمایه‏گذاری مشخص گردد. ابزار اصلی مقدار کردن عوامل، اطلاعات و داده‏های مورد نیاز برای تبدیل یک ایده طرح به پیشنهاد، مطالعه فرصتی است. مطالعات فرصتی طبیعتاً کمتر به جزئیات می‏پردازد و بیشتر برروی برآورده‏های کلی تکیه می‏کند. داده‏های هزینه بجای اخذ شدن از منابع، مانند تامین کنندگان تجهیزات، عموماً از پروژه‏های موجود مشابه تهیه می‏گردند. بسته به شرایط حاکم برتحقیقات، مطالعات فرصت عام و یا مطالعات فرصت پروژه خاص ویا هر دو باید صورت گیرد(الهیاری سوینی، 1386)
2-2-9-1 مطالعات فرصت عام(G.O.S.)
مطالعات فرصتی عام را می‏توان به سه دسته ذیل تقسیم نمود:
1- مطالعات ناحیه‏ای که برای شناسایی فرصت‏ها در یک ناحیه مشخص از قبیل مطالعات استانی، نواحی عقب مانده، یا نواحی دور افتاده صورت می‏گیرد.
2- مطالعات صنعتی که برای شناسایی فرصت‏ها در یک شاخه محدود صنعتی از قبیل مواد ساختمانی یا صنایع غذایی درنظر گرفته می‏شود.
3- مطالعات برپایه منابع که برای روشن نمودن فرصت‏ها براساس بکارگیری محصولات طبیعی، کشاورزی یا صنعتی از قبیل صنایع وابسته به جنگل، صنایع پایین دستی پتروشیمی و صنایع فلزکاری طراحی می‏گردد.
2-2-9-2 مطالعات فرصت پروژه خاص(S.P.O.S.)
مطالعات فرصت پروژه خاص باید شناسائی اولیه فرصت‏های سرمایه‏گذاری عمومی را در شکل محصولاتی با پتانسیل ساخت داخلی دنبال نموده و طرح سرمایه‏گذاری به سرمایه‏گذاران بالقوه ارائه گردد. مطالعات فرصت پروژه خاص که معمولی‏تر از مطالعه فرصت عام است، ممکن است بعنوان تغییر شکل ایده پروژه به یک پیشنهاد سرمایه‏گذاری جامع تعریف گردد، درحالی که هدف ازاین مطالعه بالابردن انگیزه سرمایه‏گذار می‏باشد، این مطالعه باید اطلاعات پایه‏ای خاصی را در برگیرد. اطلاعات جمع‏آوری شده در مطالعه فرصت پروژه نباید هزینه‏های عمده‏ای را در بر داشته باشد، چرا که این مطالعه با هدف اولیه تاکید برروی جنبه‏های اساسی سرمایه‏گذاری یک پیشنهاد صنعتی ممکن انجام می‏گیرد. هدف از چنین مطالعه‏ای رسیدن به یک تصمیم سریع و ارزان براساس واقعیت برجسته یک سرمایه‏گذاری ممکن می‏باشد. در جایی‏که مطالعه فرصت پروژه بوسیله یک آژانس مالی یا ترغیب‏کننده سرمایه‏گذاری داخلی و خارجی برای جلب توجه کارآفرینان انجام می‏گیرد، مطالعه امکان‏سنجی اولیه می‏بایست پس از جذب کارآفرینان صورت گیرد.
2-2-10 مطالعات امکان‏سنجی اوّلیه
ایده پروژه می‏بایست در یک مطالعه با جزئیات بیشتر مورد بررسی قرار گیرد. با وجود این، فرموله کردن مطالعه امکان‏سنجی که منجر به تصمیم‏گیری قاطع در مورد پروژه شود یک فعالیت پر هزینه و طولانی می‏باشد. بنابراین، قبل از اختصاص بودجه بالاتر برای چنین مطالعه‏ای، ارزیابی بیشتر از ایده پروژه را می‏توان توسط مطالعه امکان سنجی اولیه، که اهداف اصلی آن تعیین موارد ذیل است انجام داد ( دفترچه راهنمای یونیدو برای انجام مطالعات توجیه پذیری مقدماتی وتفضیلی طرح های صنعتی، 1994).
1- کلیه حالت‏های ممکن پروژه مورد ارزیابی قرار گیرد.
2- مفهوم پروژه موید نیاز به تجربه و تحلیل بیشتر بوسیله مطالعه امکان‏سنجی نهایی باشد.
3- هریک از جنبه‏های پروژه برای مطالعه امکان‏سنجی آن ضروری بوده و لازم است از طریق مطالعات عملیاتی یا حمایتی ازجمله مطالعات بازار در راستای تعریف دقیق صورت مسئله، تست‏ها آزمایشگاهی یا شبیه‏سازی در راستای تولید دانش فنی محصول انجام گیرد.
4- ایده پروژه، براساس اطلاعات موجود، می‏بایست تعیین کننده غیراصولی بودن یا به اندازه کافی جذاب بودن آن برای یک سرمایه‏گذار خاص یا گروهی از سرمایه‏گذاران باشد.
5- شرایط محیطی در محل اجرای طرح و اثرات بالقوه فرآیند تولید پیش‏بینی شده با استانداردهای ملی هم‏خوانی داشته باشد.
یک مطالعه امکان‏سنجی اولیه می‏بایست بعنوان یک مرحله میانی بین یک مطالعه فرصت پروژه و یک مطالعه امکان‏سنجی تفصیلی تلقی گردد. ساختار مطالعه امکان‏سنجی اولیه باید مشابه با ساختار مطالعه امکان‏سنجی نهایی باشد. بررسی جزئیات حالت‏های گوناگون ممکن باید در مرحله امکان‏سنجی اولیه صورت گیرد، بدلیل اینکه چنین بررسی در مرحله مطالعه امکان‏سنجی نهایی بسیار هزینه‏بر و زمان‏برخواهد بود، مخصوصاً بررسی می‏بایست حالت‏های مختلف شناسایی شده را در زمینه‏های اصلی ذیل پوشش دهد:
•استراتژی‏های پروژه یا شرکت و مشخصات پروژه
•اصول بازار و بازاریابی
•تدارکات مواد اولیه و ملزومات کارخانه
•محل اجرای طرح، منطقه و عوامل محیطی
•مهندسی و تکنولوژی
•سازمان و هزینه‏های بالاسری
•منابع انسانی، خصوصاً کارکنان مدیریتی، هزینه کارگران و نیازها و هزینه آموزشی
•برنامه زمان‏بندی و بودجه‏بندی اجرای پروژه.
اثرات مالی و اقتصادی هر یک از عوامل فوق‏الذکر باید ارزیابی گردد. بعضی مواقع، یک مطالعه فرصت تهیه شده خوب و جامع، ممکن است عدم نیاز به انجام مطالعه در مرحله امکان‏سنجی اولیه را توجیه نماید. چنین مواردی می‏بایست سرمایه‏گذاری را که دانش کافی از شرایط پروژه دارد را قانع کند.
2-2-10-1 مطالعات امکان‏سنجی نهایی
مطالعه امکان‏سنجی نهایی باید کلیه داده‏های ضروری برای یک تصمیم سرمایه‏گذاری را تامین نماید. بنابراین، پیش نیازهای تجاری، فنی،مالی، اقتصادی و محیطی برای یک پروژه سرمایه‏گذاری می‏بایستی تعریف گردیده و به دقت براساس راه حل‏هایی که در مطالعه امکان‏سنجی اولیه معرفی گردیده‏اند، مورد ارزیابی قرار گیرند. نتایج این تلاش‏ها پروژه‏ای است که شرایط و اهداف آن براساس دستاوردهای اصلی و استراتژی‏های بازاریابی ممکن و سهمی از بازار که می‏تواند به آن دست یافت، ظرفیت‏های تولیدی قابل تطبیق با آن، محل اجرای پروژه، مواد اولیه موجود، تکنولوژی و تجهیزات مکانیکی مناسب، و اگر لازم باشد، یک ارزیابی از تاثیرات محیطی به وضوح تعریف گردیده است. بخش مالی مطالعه حجم کل سرمایه‏گذاری را که شامل سرمایه‏گذاری ثابت، هزینه‏های قبل از بهره برداری و سرمایه درگردش است بهمراه هزینه‏های تولید، درآمد حاصل از فروش، بازگشت سرمایه و… پوشش می‏دهد. برآورد نهایی هزینه‏های سرمایه‏گذاری و تولید و به دنبال آن محاسبات مالی و سوددهی اقتصادی فقط زمانی مفهوم پیدا می‏کند که ابعاد پروژه به منظور در نظر گرفتن کلیه قسمت‏های ضروری و هزینه آن به وضوح تعریف شده باشد. ابعاد پروژه را باید بصورت ترسیمی و زمانبندی که بعنوان ساختار حمایتی در حین مراحل بعدی پروژه مورد استفاده قرار خواهند گرفت تعریف نمود(الهیاری سوینی، 1386)
مطالعات امکان‏سنجی به عنوان مطالعه‏ای جامع، تعداد زیادی از ابزارهای مهندسی صنایع، ازقبیل اقتصاد خرد وکلان، مدل‏های پیش‏بینی، مباحث استراتژی، مطالعات مکان‏یابی، طرح‏ریزی سیستم‏های صنعتی، مدیریت تولید و موجودی، مدیریت پروژه، اقتصاد مهندسی و… را به کار گرفته و درنهایت به عنوان معیار تصمیم‏گیری در راستای اجرا یا عدم اجرای طرح نقطه عطف بسیار مهمی در چرخه فن‏آوری آن بازی می‏کند. لذا این مطالعه اگر بسیار دقیق صورت گیرد، می‏تواند به عنوان ابزار مناسبی، سرمایه‏گذار را در آستانه تصمیم‏گیری مهمی قرار دهد. بنابراین، به تعریف مراحل اجرایی مطالعه امکان‏سنجی در ادامه می‏پردازیم:
2-2-10-1-1 مطالعات اقتصادی: این بخش اولین فاز مطالعات امکان‏سنجی می‏باشد که طرح را از جنبه‏های مختلف بازار محصول نظیرعرضه، تقاضا، سهم قابل حصول از بازار، وضعیت رقبا، دوره عمر محصول، دوره عمرتکنولوژی، روند تغییرات قیمتی محصول و تکنولوژی در بازار، تاثیرات ورود به W.T.O برروی محصول و مدل تجاری کسب و کار، تجزیه و تحلیل نقاط قوت‏ها، ضعف‏ها، فرصت‏ها و تحدیدها، توانمندی و تجارب سرمایه‏گذاران و سازمان اجرای پروژه و… مورد مطالعه وبررسی قرار می‏دهد.
2-2-10-2 مطالعات فنی: این بخش دومین فازمطالعات امکان سنجی می باشد که طرح رااز جنبه ها مختلف فنی نظیر فن آورای، مشخصات فنی محصول، استراتژی موقعیت محصول وفرآیند، ماشینآلات، تجهیزات وظرفیت طرح، سازمان دوران بهره برداری طرح، فضاها وساختمان، تاسیسات، محل اجرای طرح، برنامه زمانبندی اجرای طرح، سازمان اجرای طرح و… مورد مطالعه وبررسی قرار می دهد
2-2-10-3 مطالعات مالی: این بخش سومین و آخرین فاز مطالعات امکان سنجی می‏باشد که طرح را از جنبه‏های مختلف مالی نظیر هزینه‏های سرمایه‏گذاری ثابت، قبل از بهره برداری، بهره برداری سالیانه، سرمایه درگردش، کل سرمایه‏گذاری طرح و تامین منابع مالی، تعیین برنامه‏های عملیاتی، هزینه‏های ثابت و متغیر بهره‏برداری، جریان نقدینگی کل طرح، جریان نقدینگی تنزیل شده کل سرمایه‏گذاری و سهامداران، آنالیز نقطه سربه سر، صورت حساب سود و زیان، صورت حساب ترازنامه، نرخ بازگشت سرمایه، نرخ بازده داخلی کل سرمایه‏گذاری، نرخ بازده داخلی کل سهامداران، دوره بازگشت سرمایه نرمال، دوره بازگشت سرمایه پویا، خالص ارزش فعلی طرح و… مورد تجزیه و تحلیل قرار می‏دهد.
2-2-11 تشویق پروژه‏های سرمایه‏گذاری صنعتی (P.I.I.P.)
فرآیند تشویق پروژه سرمایه‏گذاری تمامی زیر مراحل پیش سرمایه‏گذاری را در بر می‏گیرد و ممکن است حتی به مرحله سرمایه‏گذاری نیز وارد گردد. این فرآیند چندین فعالیت مرتبط ازقبیل شناسائی موسسین بالقوه، مذاکره و انجام مراحل موافقت‏نامه همکاری برای کل سرمایه‏گذاری پروژه یا یک بخش از سرمایه‏گذاری آن که بیشترمورد توجه است(بازاریابی صادرات، اشتغال، دانش فنی ومدیریتی، ملزومات حیاتی پروژه و…)، همچنین تعیین منابع تامین مالی بالقوه را در بر می‏گیرد(. www.Economagic.com)
موفقیت تشویق سرمایه‏گذاری تا حد زیادی به محیط تجاری (شرایط رایج سرمایه گذاری)، اهداف توسعه، استراتژی‏ها و قوانین توسعه صنعتی، ساختار موسسات و مکانیزم های اعمال شده بوسیله سیاست‏گذاران دارد. اهداف توسعه‏ای دولت و قوانین تشویق سرمایه‏گذاری لازم است که به وضوح تعریف گردند، خصوصا” نقش سرمایه‏گذاران خصوصی داخلی و خارجی مشخص شود. به منظور توفیق در امر تشویق سرمایه‏گذاری، پروژه‏های شناسائی شده باید بوسیله عوامل درگیر در پروژه بطور مشروح مورد مطالعه قرارگیرد، این بدان معنی است که برای یک پروژه سرمایه‏گذاری ملی، تشویق کننده اصلی داخلی و دیگر شرکای آن باید برای آماده نمودن مطالعه امکان سنجی نهایی و احتمالا” مطالعه امکان سنجی مقدماتی همکاری نمایند. اگر چنانچه تشویق کنندگان سرمایه‏گذاری خارجی مورد نیاز باشند، قراردادهای بین المللی باید منعقد گردند. ازطرف دیگر، سرمایه‏گذاران خارجی ممکن است در جستجوی یافتن سرمایه‏گذاران محلی در کشورهای در حال توسعه باشند. در هر دو صورت، فرآیند تشویق سرمایه‏گذاری را می‏توان از طریق چندین ابزار آشنا از قبیل برگزاری جلسات مخصوص تشویق سرمایه‏گذاری پروژه، تورهای معرفی کشور، حضور در نمایشگاه‏های بین‏المللی یا توزیع راهنمای سرمایه‏گذاری انجام داد.
درسطح بین‏المللی یونیدو یک برنامه تشویق سرمایه‏گذاری متشکل ازسه عنصر اصلی را هدایت می‏نماید:
1- سیستم رایزنی‏ها بعنوان میدان بین‏المللی برای بنا نهادن قراردادها بین موسسات بین‏المللی، ناحیه‏ای و غیردولتی و برای شناسائی فرصت سرمایه‏گذاری و پروژه های مشترک.
2- برنامه توسعه وانتقال تکنولوژی برای کمک به کشورهای در حال توسعه جهت دستیابی به تکنولوژی و دانش فنی.
3- برنامه سرمایه‏گذاری صنعتی، با دفاتری در تعدادی از کشورهای صنعتی .
درنهایت هدف اصلی این پژوهش، ارائه راهکار مطلوب مطابق با استاندار روز دنیا(سازمان توسعه صنایع ملل متحد) می‏باشد که درصورت تهیه گزارشات پیش سرمایه‏گذاری نکات و سرفصل‏های آن رعایت گردد و در انتها بتوان تصمیم‏گیری شایسته و معقولی را میان انواع تصمیمات و مدل مطالعاتی براساس هدف مورد نظر در مراحل مختلف پیش سرمایه‏گذاری اتخاذ نمود.
2-2-12 ارزیابی اقتصادی پروژه‏های سرمایه‏گذاری
یکی از محورهای مهم مطالعات امکان سنجی پروژه‏ها، ارزیابی اقتصادی آنهاست . هر پروژه صرف‏نظر از نوع و اندازه بایستی صرفه اقتصادی داشته باشد. وجاهت اقتصادی یک پروژه حصول اطمینان از سودمندی سرمایه‏گذاری آن بوده و موجبات پایداری و ماندگاری آنرا فراهم می‏سازد. نحوه مواجهه در ارزیابی اقتصادی پروژه‏های بخش خصوصی و دولتی قدری با یکدیگر متفاوت است. در پروژه‏های بخش خصوصی بیشینه ساز منافع از موضع سرمایه‏گذار ارزیابی می‏گردد و ممکن است منافع یا مضار اجتماعی یک سرمایه‏گذار کمتر مورد توجه قرار گیرد، در صورتی‏که در پروژه‏های دولتی از آن جهت که منظور از سرمایه‏گذاری رفاه حال عامه مردم است منافع و مضار عمومی یک سرمایه‏گذاری مورد توجه قرار می‏گیرد و لذا از طریق مقایسه مجموعه منافع و مضار تحلیل و ارزیابی اقتصاد آن صورت می پذیرد(اسلامی، 1387).
در این تحقیق ، چهار جنبه ارزیابی اقتصادی یک سرمایه گذاری مورد توجه قرار می گیرد که عبارتند از:
۱- آشنایی با مفاهیم اساسی ارزیابی اقتصادی یک سرمایه گذار ی شامل ترجیح زمانی مصرف،هزینه فرصت، حداقل نرخ بازده جذاب، جریان نقدینگی در طول افق برنامه ریزی ومعیارها سنجش سود سرمایه گذاری .
۲- روشها ارزیابی اقتصاد شامل روش ارزش خالص فعلی، ارزش خالص آتی، ارزش خالص سری سالانه یکنواخت، روش نسبت سود به هزینه، روش نرخ بازگشت سرمایه و دوره بازگشت سرمایه.
۳- شناسایی عوامل موثر بر جریان نقدینگی و نحوه تأثیر آنها شامل مالیات، تغییر سطح قیمت‏ها و روش مواجهه با مخاطرات و عدم اطمینانها.
۴- شناسایی روش‏ها متفاوت تأمین مالی و ارزیابی اقتصادی هر یک از روش‏ها و نهایتاً شناسایی تأثیر آنها در تصمیم‏گیرها.
•مفاهیم اساسی ارزیابی اقتصادی
مراحل ارزیابی اقتصاد یک سرمایه‏گذار جهت تصمیم‏گیری بشرح زیر است:
۱- شناسایی تعدادی پروژه در راستای اهداف مالک جهت سرمایه‏گذاری(و یا ایجاد آلترناتیو).
۲- تعیین افق برنامه‏ریزی برای تحلیل اقتصادی .
۳- مشخص نمودن نیمرخ جریان نقدینگی برای هر پروژه.
۴- تعیین حداقل نرخ بازده جذاب سرمایه‏گذار.
۵- تعیین ملاک و معیار سنجش سرمایه‏گذاری جهت قبول یا رد آلترناتیوها.
۶- تحلیل حساسیت نتایج نسبت به تغییرات احتمالی در پیش‏فرض‏ها غیرمطمئن.
۷- قبول یا رد آلترناتیوها و اولویت بندی آنها.
ایجاد تنوع آلترناتیوهایی که در راستا اهداف تصمیم گیرنده یا سرمایه گذار باشد از مراحل بسیارمهم است. اگر هدف اصلی سرمایه گذار بیشتر ساز سود باشد منظور از تنوع آلترناتیوها تعریف انواع پروژه های مستقلی است که هر یک جریان مالی مخصوص به خود را دارد. لیکن اگر انجام یک کار مشخص و یا رفع یک نیاز اجتماعی مانند تأمین بهداشت در یک منطقه هدف باشد منظور از تنوع آلترناتیوها، انواع روش‏هایی است که هر کدام با جریان مالی مخصوص به خود موجب تأمین نیاز مربوطه می شود و لذا تحلیل اقتصادی، انتخاب کم هزینه این روش را مورد توجه قرار می دهد.
منظور از افق برنامه ریزی مدت زمانی است که مدیریت سرمایه‏گذار با توجه به کلیه نامعلومات وعدم اطمینانها نسبت به آینده، برای دوره‏های سرمایه‏گذار تعیین می‏نماید. این هدف همچنین متأثر از عمر مفید تسهیلات سرمایه‏گذار ی نیز می‏باشد. افق برنامه‏ریز ممکن است کمتر، مساوی و یا بیشتر از عمر پدیده تسهیلاتی لازم بر سرمایه گذاری باشد. مثلا” ممکن است ایجاد یک پل ارتباطی در یک چهار راه شهری دراز مدت و همیشگی تلقی شود، لیکن پیش بینی تغییرات ترافیک شهری افق برنامه ریزی بیش از ۱۵ سال را برای چنین تسهیلاتی موجه نماید و یا به عکس آن پدیده تسهیلاتی نیازمند به تکرار در طول افق برنامه ریزی بلندتر از عمر فیزیکی تسهیلات باشد. نیمرخ جریان نقدینگی تصویری از کلیه هزینه‏ها و در آمدها یا منافع با ملاحظه زمان و وقوع هریک در طول افق برنامه ریزی است تقسیم های دوره‏ای در طول افق برنامه‏ریزی برای جریان نقدینگی بر حسب سال‏های t=0,1,2,3,…n فرض می‏شود که t= 0 معرف زمان حاضر است. در هر دوره هزینه‏ها و منافع سرمایه‏گذاری محاسبه و جریان نقدینگی خالص سالانه از تفاضل درآمد و هزینه سال مربوطه به دست می‏آید.
زمانی که مدیریت سرمایه‏گذاری متعهد سرمایه‏گذاری در یک پروژه خاص می‏شود باید فرصت‏ها سرمایه‏گذاری در پروژه‏های دیگر را که ممکن بود با همین مقدار وجه به عهده گیرد فراموش کند. هزینه فرصت مبین بازدهی است که می‏توانست از بهترین فرصت سرمایه‏گذار جایگزین که از دست رفته است بدست آید. فرصت‏های از دست رفته ممکن است شامل هرگونه سرمایه‏گذاری مالی یا برنامه مقبول اجتماعی باشد و محدود به پروژه‏های سرمایه‏گذاری نمی‏شود. مدیریت با انگیزه بیشینه ساز سود سرمایه گذاری تنها موقعی در پروژه‏های پیشنهاد سرمایه‏گذاری می‏کند که بازده حاصل از آن پروژه حداقل برابر با ” حداقل نرخ بازده جذاب(MARR) ” حاصل از فرصت‏ها از دست رفته خود باشد.
تعیین ” حداقل نرخ بازده جذاب” که معمولاً ” توسط مدیریت بالا موسسات تعیین می شود، برای موسسات مختلف متفاوت بوده و تابعی از شرایط سرمایه‏گذرای نیز می‏باشد. این نرخ معرف هزینه فرصت سرمایه موسسه با ملاحظه مخاطرات همراه با فرصت‏های سرمایه‏گذاری است. اگرجریان نقدینگی در طول افق برنامه ریزی بر مبنای ریال جاری باشد ” حداقل نرخ بازده جذاب ” نیز بایستی متناسب با نرخ سود جاری (سود واقعی به اضافه تورم یا کاهش ارزش پول) باشد و اگرجریان نقدینگی بر مبانی ریال ثابت (عدم تغییر قدرت خرید پول) ” نرخ بازده جذاب” نیز بایستی متناسب با نرخ بهره واقعی (یعنی نرخ سود بازار منها نرخ تورم)در مدت سرمایه‏گذاری باشد. از آنجا که حداقل نرخ بازده جذاب برای یک موسسه در دراز مدت ثابت نیست و تابعی از شرایط زمانی است سرمایه‏گذارهای بلند مدت هزینه فرصت سرمایه بیشتر را موجب می‏شوند و لذا محاسبه یک نرخ ثابت در طول افق برنامه ریزی دراز مدت مغایر واقعیت است لیکن عملاً در تحلیل‏های اقتصادی نرخ متوسط بیشتر را برای سرمایه‏گذارهای دراز مدت پیش‏بینی نموده و تحلیل اقتصادی صورت می‏گیرد. البته آنالیز حساسیت نتایج ارزیابی برای تغییرات در حداقل نرخ بازده جذاب می تواند در تصمیم‏گیری موثر باشد.
•معیارها سنجش سود سرمایه گذار و ارزیابی اقتصاد
معیارسنجش سود، شاخصی برای مطلوبیت یک سرمایه گذاری بویژه در بخش خصوصی ازنظرگاه ارزیابی اقتصادی پروژه ها به شمار می رود. چندین معیار برای سنجش سود وجود دارد. بعضی از این معیارها اندازه سود را در یک مقطع زمانی نشان می دهد و بعضی دیگر نرخ بازده سرمایه گذاری را در هر دوره زمانی که سرمایه در جریان کاربری است نشان می دهد .یکی از روشها نیز که بعنوان روش کمکی مورد استفاده قرار می گیرد سرعت بازگشت سرمایه یا دوره استرداد را محاسبه می نماید. بهرحال اگر همه این روشها به درستی شناسایی شوند، می‏توانند با توجه به پاره ای محدودیتها موجود در برخی از آنها مورد استفاده قرار گرفته و نتایج مشابهی را منجر شوند.
این روشها عبارتند از :
۱- ارزش خالص فعلی
۲- ارزش خالص آتی
۳- ارزش خالص سر سالانه یکنواخت
۴- نسبت سود – هزینه
۵- نرخ بازده

۶- دوره استرداد
•تأثیر استهلاک و مالیات
در شرکت‏های بخش خصوصی نیمرخ جریان نقدینگی متأثر از پرداخت مالیات بعنوان یک هزینه است. در محاسبه دیون مالیاتی، استهلاک، هزینه مجاز است که به خاطر هزینه‏های سرمایه‏ای در محاسبه درآمد مشمول مالیات و بنابراین در محاسبه مالیات بر درآمد در هر سال محاسبه می‏گردد. بنابراین استهلاک منجر به کاهش دیون مالیاتی می شود. از طرفی بین عمر مفید برآورد شده یک پدیده تسهیلاتی که در محاسبات استهلاک مورد استفاده قرار می‏گیرد و عمر مفید واقعی آن تفاوت است. برای عمر مفید برآورد شده معمولاً مقررات اجتماعی جهت مستهلک کردن سرمایه اولیه پدیده در نظر می‏گیرند و در دفتر قانونی بنای ملاحظه استهلاک قرار می‏گیرد. روش‏های متعددی جهت محاسبه استهلاک وجود دارد که لازم است با توجه به مقررات اجتماعی مورد استفاده قرار گیرند. اهم این روش‏ها عبارتند از :
– استهلاک بروش خطی مستقیم
– استهلاک به روش نزولی
– استهلاک به روش نزولی جمع ارقام سنوات
– استهلاک به روش مدت کارکرد
در کشور ما استهلاک به روش خطی مستقیم و نزولی توسط وزارت دارایی رسمیت دارد . ملاحظه تأثیر مالیاتی در ارزیابی اقتصاد پروژه نبایستی دور از نظر واقع شود چرا که ممکن است ارزیابی پروژه ای برای یک جریان نقدینگی قبل از مالیات به لحاظ اقتصاد موجه و برای جریان نقدینگی بعد از اعمال هزینه‏ها مالیاتی غیرموجه باشد.
• تغییرات سطح قیمت
در ارزیابی اقتصادی آلترناتیو سرمایه گذاری دو روش را می توان به کار برد تا آثار تغییرات قیمت در جهت تورم و یا انقباض محاسبه شود. این روش ها عبارتند از:

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید